Παλιό Λιμάνι Λεμεσού

Ιστορικό παλιού λιμανιού Λεμεσού
Το παλιό λιμάνι της Λεμεσού, κατασκευάστηκε τη δεκαετία του 1950 στη διάρκεια της Βρετανικής διακυβέρνησης. Λειτουργούσε ως συμπλήρωμα του λιμανιού της Αμμοχώστου και εξυπηρέτησε την εμπορευματική και επιβατική κίνηση της χώρας για δύο δεκαετίες περίπου. Σύμφωνα με την κατασκευή του, προορίζετο να λειτουργήσει ως λιμάνι για μαούνες (lighter basin).

Με εξαίρεση μικρά σκάφη που μπορούσαν να προσδέσουν στα κρηπιδώματα, η εξυπηρέτηση των υπόλοιπων πλοίων γινόταν με μαούνες. Με άλλα λόγια, τα περισσότερα πλοία που έφθαναν στο Παλιό Λιμάνι Λεμεσού παρέμεναν στο αγκυροβόλιο και η διακίνηση φορτίων και επιβατών μεταξύ των πλοίων και της ακτής, γινόταν με μαούνες. Μέχρι την κατασκευή του νέου λιμανιού αυτό χρησιμοποιείτο τόσο ως εμπορικό όσο και ως επιβατικό λιμάνι και αποτελούσε ένα ζωντανό πνεύμονα του κέντρου της Λεμεσού.
Με την κατασκευή του νέου λιμανιού της Λεμεσού το 1973, αλλά και λόγω της εξέλιξης που επήλθε στη ναυτιλιακή βιομηχανία, άρχισε να μειώνεται η χρήση του και από το 1979 έπαψε να παίζει οποιοδήποτε ρόλο στις ναυτικές δραστηριότητες.

Έκτοτε και μέχρι να εξευρεθούν άλλες εναλλακτικές χρήσεις και να μπορεί να εκπληρώνει το σκοπό του, το Παλιό Λιμάνι Λεμεσού περιορίστηκε στην εξυπηρέτηση αλιευτικών σκαφών, σκαφών αναψυχής, σκαφών της λιμενικής αστυνομίας και του πολεμικού ναυτικού.

Το έργο ανάπλασης του Παλιού Λιμανιού της Λεμεσού
Η περιοχή του Παλιού Λιμανιού Λεμεσού αποτελεί μέρος του ευρύτερου τμήματος της Λεμεσού, που περιλαμβάνει το πολιτιστικό και ιστορικό κέντρο του κάστρου, την περιοχή της επίχωσης και το εμπορικό κέντρο της παλιάς πόλης.

Μ΄ αυτή την προοπτική, εντάχθηκε και προωθήθηκε στο αναπτυξιακό πρόγραμμα της Αρχής Λιμένων Κύπρου, η ανάπλαση του Παλιού Λιμανιού με την αναμόρφωση του χερσαίου χώρου. Έτσι, το μεγαλεπήβολο αυτό έργο, που προσδίδει ένα νέο κοσμοπολίτικο πρόσωπο στο χώρο του λιμανιού, χρηματοδοτήθηκε εξολοκλήρου από την Αρχή.

Στους κύριους στόχους το έργου, περιλαμβάνετο, η ανάπτυξή του με τρόπο που θα συνέβαλε στην οργανική σύνδεση της πόλης με τη θάλασσα και η ανάπτυξη λειτουργιών που να συνδέονται αρμονικά και οργανικά με το αστικό κέντρο, ώστε να αποτελέσει ο χώρος αυτός πόλο έλξης ντόπιων και ξένων.

Για το έργο, προκηρύχθηκε Παγκύπριος Αρχιτεκτονικός Διαγωνισμός που προκάλεσε αρκετό ενδιαφέρον και δόθηκαν πολλές αρχιτεκτονικές προτάσεις. Όλες οι συμμετοχές παρουσιάστηκαν σε σχετική Έκθεση που έγινε στη Λεμεσό, στο Κέντρο Ευαγόρα Λανίτη (Χαρουπόμυλοι). Τα σχέδια της μελέτης που απέσπασε το πρώτο βραβείο ανήκαν στο Αρχιτεκτονικό Γραφείο Χρύσανθος Η. Χρυσάνθου και Συνεργάτες.

Για το έργο έγιναν διαβουλεύσεις με το Δήμο Λεμεσού και την Πολεοδομική Αρχή και δημόσιες παρουσιάσεις και εκθέσεις. Εκδόθηκε Πολεοδομική Άδεια το 2008 και Άδεια Οικοδομής το 2010. Οι κατασκευαστικές εργασίες αξιοποίησης και ανάπλασης του χερσαίου χώρου του Παλιού Λιμανιού Λεμεσού ανατέθηκαν, μετά από προκήρυξη διεθνούς διαγωνισμού, στην εταιρεία Loizos Iordanou Constructions Ltd.

Οι κατασκευαστικές εργασίες του μεγαλεπήβολου έργου της αξιοποίησης και ανάπλασης του παλιού λιμανιού της Λεμεσού, άρχισαν το 2010 και ολοκληρώθηκαν το 2014. Το δε κόστος ανήλθε στα δεκαεπτά εκατομμύρια ευρώ.

Περιλαμβάνει την ανάπλαση του χώρου του παλιού λιμανιού και την ανέγερση 20 κτηρίων συνολικού εμβαδού 5.800 τετραγωνικών μέτρων περίπου που είναι συνδυασμός παραδοσιακού, πολιτιστικού τύπου και εμπορικής φύσεως εγκαταστάσεων και περιλαμβάνουν εστιατόρια, σνακ μπαρ, μπαρ, καταστήματα, ψαραγορά, λέσχη, γραφεία του Τμήματος Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών και 7 ορόφους γραφεία με συνολικό εμβαδόν 1500τ.μ. περίπου. Δυο από τα κτήρια ήταν υφιστάμενα και ανακαινίστηκαν για να διαμορφωθούν το ένα σε εκθεσιακό χώρο και το δεύτερο σε εστιατόριο.

Το έργο ολοκληρώθηκε με την κατασκευή πεζογέφυρας, διαμόρφωση των εξωτερικών χώρων με πλατείες και σιντριβάνια, δενδροφυτεύσεις, πεζόδρομους, ποδηλατοδρόμους και χώρους στάθμευσης. Διασφαλίστηκε η λειτουργία του ψαρολίμανου και η απρόσκοπτη πρόσβαση του κοινού προς την υφιστάμενη αποβάθρα και στο έργο γενικότερα.

Το έργο αποτελεί κοινωνική προσφορά της Αρχής προς τους δημότες της Λεμεσού με σκοπό να αναβαθμίσει την ποιότητα ζωής και να βελτιώσει τον χαρακτήρα της περιοχής.

Το Παλιό Λιμάνι Λεμεσού με το νέο κοσμοπολίτικο του χαρακτήρα δικαίως χαρακτηρίζεται ως το στολίδι της Λεμεσού, αποτελεί κομμάτι της καθημερινότητας των ντόπιων και ξένων και αποτελεί πόλο έλξης για μικρούς και μεγάλους.

Στη μεγάλη Πλατεία του Παλιού Λιμανιού Λεμεσού καθώς και στον κλειστό Πολυχώρο (Κτίριο "Πλεύσις"), διοργανώνονται πολύπλευρες φιλανθρωπικές, πολιτιστικές, κοινωνικές, μουσικές και αθλητικές εκδηλώσεις κατά τακτά χρονικά διαστήματα με σκοπό την προσέλκυση ντόπιων και ξένων για αναψυχή και ψυχαγωγία.

Θαλάσσιος Χώρος
Όσον αφορά τον θαλάσσιο χώρο του λιμανιού, η λεκάνη αποτελείται από κρηπιδώματα μήκους 450 μ. με βάθος από 2.50 - 4.50 μ. Επίσης, η Αρχή ανακατασκεύασε το μεγαλύτερο μέρος των κρηπιδωμάτων έναντι δαπάνης ενός εκ. λιρών (₤1.000.000).

Στη λεκάνη ελλιμενίζονται σκάφη αλιευτικά, ακτοπλοϊκά και σκάφη αναψυχής.